Het Grote Rivierenboek inspireert Klara

Zaterdag 4 juli werd op de klassieke radiozender Klara het eerste deel uitgezonden van De Rivieren. De documentairereeks is geïnspireerd door Het grote rivierenboek van Luc Devoldere, dat we vorig jaar uitgaven. Vanaf de oevers van die vier rivieren komen verhalen, herinneringen en de poëzie van de stroom tot leven. Een bevoorrechte gids die een band heeft met de streek neemt ons op elk van de acht trajecten mee.

De Rivieren, door Annemie Tweepenninckx, Katharina Smets, Gudrun De Geyter en Isabel Voets, is elke zaterdag van 4 juli tot 22 augustus te beluisteren tussen 17 en 18u op Klara. De eerste uitzending, waarin Willem Vermandere vertelt over de IJzer, kunt u beluisteren via deze link. Ons Erfdeel-hoofdredacteur Luc Devoldere, auteur van het boek, komt in elke uitzending aan het woord en vormt zo de rode draad tussen de acht documentaires.

U kunt het boek bestellen via adm@onserfdeel.be. Het kost 25 euro in België, en 29 euro in Nederland en andere Europese landen (verzendkosten inclusief).

De complete Rembrandt in de Beurs van Berlage

Sinds gisteren is het complete werk van Rembrandt te zien in de Amsterdamse Beurs van Berlage. Het gaat uiteraard niet om de originele werken maar om 731 reproducties, vervaardigd dank zij de nieuwste digitale technieken op ware grootte met een vrijwel perfecte kwaliteit. Het unieke overzicht is samengesteld door Rembrandt-specialisten, onder leiding van prof. Ernst van de Wetering, en omvat 317 schilderijen, 285 etsen en de relevante schetsen en tekeningen. Daaronder bevinden zich ook reconstructies van beschadigde en verminkte schilderijen.

Bij gelegenheid van deze expositie, die tot en met 6 september duurt, verschijnt het boek Rembrandt in nieuw licht, geschreven door Ernst van de Wetering.

In Ons Erfdeel 2006/2 schreef Gary Schwartz het artikel “Ja, maar”: Rembrandt blijft lastig over toeschrijvingsproblemen inzake het werk van Rembrandt.

Wie in Nederland een grote overzichtstentoonstelling wil zien van de originele werken van Rembrandt zal waarschijnlijk tot 2018 geduld moeten hebben. Het Mauritshuis in Den Haag wil namelijk in dat jaar topstukken uit binnen- en buitenland tentoonstellen, samen met de tien Rembrandt-schilderijen die het zelf bezit. Daaronder bevindt zich het vermoedelijk laatste zelfportret (afbeelding) dat Rembrandt in zijn sterfjaar 1669 schilderde.

Adjunct-hoofdredacteur Frits Niessen ereburger van Geertruidenberg

Frits Niessen is afgelopen zondag ereburger geworden van de gemeente Geertruidenberg (Noord-Brabant), waar hij al zijn hele leven woont. Dat meldde BN/De Stem maandag.

Actief in eigen gemeente
Frits Niessen krijgt het ereburgerschap vanwege de vele activiteiten die hij in en voor de gemeente heeft ontplooid. Zo was hij initiator van het bibliotheekwerk in Raamsdonk en Raamsdonkveer, heeft hij een boek geschreven over het lied De moord van Raamsdonk en was hij in de zeventiger jaren betrokken bij het schoolbestuur van Raamsdonk en Raamsdonkveer. Sinds 2001 zit hij de beeldende kunstadviescommissie voor van de gemeente Geertruidenberg. De laatste tien jaar (sinds 1997) hield hij zich als bestuurslid vooral bezig met de restauratie van de Lambertuskerk in Raamsdonk. Het is naar aanleiding van zijn afscheid als voorzitter van de Stichting die zich daarmee bezighoudt, dat de burgemeester hem zondag het ereburgerschap overhandigde in de Lambertuskerk.

Vlaams-Nederlandse samenwerking
Maar ook buiten Geertruidenberg is Niessen erg actief in de culturele sector. Zo is hij sinds 1997 voorzitter van Het Zuidelijk Toneel in Eindhoven. De meeste van zijn activiteiten spelen zich af op het gebied van de Vlaams-Nederlandse samenwerking. Van 1998 tot 2006 was hij voorzitter van de Commissie Cultureel Verdrag Vlaanderen-Nederland. Hij is lid van het Comité van Aanbeveling Benelux na 2010.

Eerdere bekroningen
In 1997 werd Frits Niessen gelauwerd als Officier in de Kroonorde van België. In hetzelfde viel hem de Visser-Neerlandiaprijs te beurt van het Algemeen-Nederlands Verbond.

Frits Niessen en Ons Erfdeel
Frits Niessen staat mee aan de wieg van Ons Erfdeel en Ons Erfdeel vzw. Al sinds het tweede nummer van Ons Erfdeel (1957) is hij lid van de redactie van het blad. Sinds 1977 is hij als adjunct-hoofdredacteur mee verantwoordelijk voor de redactionele lijn van Ons Erfdeel. Hij is ook adjunct-hoofdredacteur van onze twee- en anderstalige tijdschriften en jaarboeken De Franse Nederlanden, Septentrion en The Low Countries.

Orde van de Vlaamse Leeuw voor Eric Ponnette

Vrijdag a.s. 26 juni reikt de Beweging Vlaanderen-Europa de jaarlijkse "Orde van de Vlaamse Leeuw" uit. Deze prijs is in 1971 ingesteld en wordt jaarlijks uitgereikt aan een persoon die een consequente en kordate houding heeft aangenomen in de sociale en culturele ontvoogding van de Vlaamse Gemeenschap, die prestaties geleverd heeft die de integratie van de Nederlanden bevorderen, of die acties en initiatieven ondernomen heeft met het oog op de uitstraling van de Nederlandse taal en cultuur. Bij de tweede editie ging de Orde naar Ons Erfdeel-oprichter Jozef Deleu. Later werden ook Nederlanders bekroond, zoals Jeroen Brouwers in 1992 en Kees Middelhof in 1993. De volledige lijst van winnaars vindt u hier.

Dit jaar wordt de Orde van de Vlaamse Leeuw uitgereikt aan dr. Eric Ponette. Ponette is emeritus hoogleraar geneeskunde aan de K.U. Leuven en is al lange tijd actief in diverse facetten van de Vlaamse Beweging. Zo was hij onder meer voorzitter van het Verbond der Vlaamse Academici, en van het Overlegcentrum van Vlaamse verenigingen.

Gulden Spoor voor Fehervari
Op dezelfde avond wordt een Gulden Spoor uitgereikt voor Economische Uitstraling. De "Gulden Sporen" worden sinds 2000 uitgereikt aan "personen of instanties die door hun engagement of hun prestaties een markant spoor trekken op cultureel, algemeen-maatschappelijk of sociaal-economisch vlak en daarbij een positieve betrokkenheid op de Vlaamse samenleving aan de dag leggen". Vrijdagavond wordt Gabriël Fehervari gehuldigd. Fehervari is een Vlaams ondernemer van Hongaarse afkomst. Met zijn tv-zender EXQI Culture wil hij cultuur uit heel Europa in Vlaanderen op de buis brengen. Op termijn wil hij in tien verschillende Europese landen in tien verschillende talen actief worden.

Vlaanderen Feest
Met de uitreiking van de Orde van de Vlaamse Leeuw en de uitreiking van het Gulden Spoor wordt meteen ook het startschot gegeven van de elfdaagse "Vlaanderen Feest". In de aanloop naar de Vlaamse Feestdag (11 juli) zullen er weel heel wat activititeiten plaatsvinden die de Vlaming moeten voorbereiden op de Feestdag. Via www.11daagsevlaanderen.net kunt u meer te weten komen over deze actie en over de geplande evenementen.

Als u zich nog wilt inschrijven voor de uitreiking van de Orde van de Vlaamse Leeuw, of als u meer informatie wilt daarover, dan kunt u surfen naar www.ordevandevlaamseleeuw.org.

New York door Nederlandse ogen

In het Museum of the City of New York loopt sinds 10 juni de tentoonstelling Dutch Seen: New York rediscovered. Op deze mede door het FOAM georganiseerde expositie wordt werk getoond van twaalf Nederlandse fotografen. Onder hen zijn o.a. internationaal gerenommeerde namen als Rineke Dijkstra en Inez van Lamsweerde (zie de artikelen die we over Dijkstra en Van Lamsweerde brachten in onze publicaties), maar ook jongere fotografen komen aan bod, zoals Daniëlle van Ark, die het de foto boven dit stuk maakte.

De gastcurator van deze tentoonstelling is de Amerikaanse Kathy Ryan, fotoredacteur van de krant The New York Times. De expositie is nog te bezoeken tot 13 september a.s.

• De tekst die Ingeborg Walinga en Saskia Bak in Ons Erfdeel schreven over Inez van Lamsweerde, is via deze link integraal te lezen bij de DBNL.
  
  
• Hetzelfde geldt voor de bijdrage die Johan De Vos in Ons Erfdeel schreef over Rineke Dijkstra. Deze kunt u integraal lezen via deze link.

Eerste "Prijs voor Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking" voor Jozef Deleu en Jeroen Brouwers

De Nederlandse auteur Jeroen Brouwers en de Vlaamse dichter en cultuurpoliticus Jozef Deleu, oprichter en oud-hoofdredacteur van Ons Erfdeel, zijn de eerste laureaten van de "Prijs voor Vlaams-Nederlandse Culturele Samenwerking". Deze prijs is een initiatief van de Vlaamse minister van Cultuur Bert Anciaux. Hij zal vanaf nu om de twee jaar uitgereikt worden aan "personen die zich op bijzondere en duurzame wijze verdienstelijk maakten als culturele bruggenbouwers tussen Vlaanderen en Nederland". Elke twee jaar selecteert een jury telkens een Nederlandse en Vlaamse laureaat, die hieromtrent minstens een decennium uitzonderlijke inzet betoonden. De prijs bedraagt 25.000 euro per winnaar.

Bondgenoot
Volgens de jury, die voorgezeten werd door Dorian van der Brempt, directeur van het Vlaams-Nederlands Huis deBuren, is Jeroen Brouwers "altijd een bondgenoot geweest voor Vlaamse auteurs". "Veel kenmerken en karakteristieken van Jeroen Brouwers werden beschreven en van commentaar voorzien maar wat hij voor het Nederlands, de taal van Nederlanders en Vlamingen, presteerde getuigt van een nooit geziene generositeit."

Tegen de middelmatigheid
Diezelfde jury noemt Jozef Deleu een "kritisch denker en snedig schrijver, die Vlaanderen en Nederland met Sturm und Drang wil beschermen tegen het virus van de middelmatigheid." De oprichting van Ons Erfdeel in 1957 en van de Stichting Ons Erfdeel in 1970 worden expliciet genoemd in de juryverantwoording. Ook het feit dat Jozef Deleu aan de basis lag van de twee- of anderstalige bladen Septentrion, De Franse Nederlanden-Les Pays-Bas Français en The Low Countries was een belangrijk argument in de verkiezing van Deleu als laureaat. In 2002 ging hij met pensioen als hoofdredacteur van al deze bladen en als afgevaardigd-bestuurder van Ons Erfdeel vzw. Maar ook vandaag nog werkt Deleu, onder meer via zijn Vlaams-Nederlandse poëzietijdschrift Het Liegend Konijn en zijn aanwezigheid in de Raad van Bestuur van de Vlaamse openbare omroep, aan een betere samenwerking tussen Vlaanderen en Nederland.

De uitreiking van deze eerste Prijs voor Vlaams-Nederlandse Culturele Samenwerking vindt plaats op zondag 28 juni a.s. in Diest.

[Foto: Jozef Deleu (links) en Jeroen Brouwers bij de uitreiking van de Orde van de Vlaamse Leeuw aan Brouwers. (Gent, 27 juni 1992). Foto door Paul Van den Abeele]

Open Universiteit Nederland geeft eredoctoraat aan Geert van Istendael

De Vlaamse auteur Geert van Istendael (foto) krijgt een eredoctoraat van de Nederlandse Open Universiteit. Dat meldt De Papieren Man. Van Istendael krijgt de onderscheiding voor "zijn rol als maatschappelijk betrokken cultuurdrager in Vlaanderen en Nederland", zo meldt de Open Universiteit. Deze roemt ook de veelzijdigheid van Van Istendaels literaire acitiviteiten, en zijn grote belangstelling voor België én Nederland.

Van Istendael vergaarde in eigen land bekendheid met zijn boek Het Belgisch labyrint (1989), dat ook besproken werd in Ons Erfdeel. In Nederland werd vooral zijn boek Mijn Nederland geprezen. Ook daarover kon u een bespreking lezen in Ons Erfdeel. In Ons Erfdeel 2008/4 publiceerden we een overzichtsstuk over Van Istendaels oeuvre.

Van Istendael werkte zelf ook verschillende keren mee aan onze publicaties. Via deze link kunt u zijn verslag lezen van het colloquium Overeind in Babel, dat we in 2007 organiseerden in Brussel.

Het eredoctoraat wordt uitgereikt op 4 december a.s. in Brussel, bij de viering van 25 jaar samenwerking tussen de Open Universiteit Nederland en Vlaanderen.

[Foto door Han Soete]

Vijf jaar deBuren in Oostende

Komend weekend viert het Vlaams-Nederlandse Huis deBuren zijn vijfde verjaardag. Het doet dat niet op de vertrouwde locatie in Brussel - die is voor onbepaalde tijd gesloten wegens verbouwingen -, maar in de Droge Coo in Oostende (foto).

Daar wil deBuren het Oostendse publiek kennis laten maken met enkele hoogtepunten uit de programmatie van deBuren. In de reeks 'De Acht Hoofdzonden' praat Rik Torfs met Aimé Van Hecke over zelfoverschatting. Ook vindt er een editie plaats van 'Belezen en goedgekeurd', het boekenprogramma van deBuren, met Kurt van Eeghem, Adriaan van Dis en Gie Bogaert. Van Dis zal bovendien, samen met de jonge Vlaamse schrijfster Charlotte Therssen, live een radioboek opnemen in Oostende. Ten slotte zal oud-VRT-sportjournalist Louis de Pelsmaeker in de reeks 'Sportlegendes' Johan Boskamp en Maurice Martens interviewen.

Het volledige programma kunt u nalezen op www.deburen.eu.

Ons Erfdeel-vormgever wint Plantin-Moretusprijs

Gisteren zijn de winnaars bekendgemaakt van de Plantin-Moretusprijzen 2009, de jaarlijkse Vlaamse prijzen die uitgereikt worden door de organisatie Boek.be voor best verzorgde boeken. Maar liefst veertien boeken in 7 categorieën zijn bekroond.

In totaal krijgen 11 vormgevers een prijs voor hun werk. Onder hen bevindt zich Koen Bruyneel. In de categorie "Kunst- en fotoboeken en catalogi van tentoonstellingen en musea" won hij een prijs voor zijn boek Michaël Borremans. Whistling a happy tune. Drawings/ Tekeningen, dat verscheen bij uitgeverij Ludion.

Koen Bruyneel werd geboren in 1969 in Kortrijk. In 2007 tekende hij voor de nieuwe vormgeving van onze bladen Ons Erfdeel en Septentrion. Het is al de tweede keer dat hij een Plantin-Moretusprijs wint. Vorig jaar werd hij al bekroond voor ons boek Overeind in Babel. Talen in Europa, waarvoor hij de vormgeving verzorgde. We hebben u daar toen over bericht.

Het volledige persbericht met alle winnaars van de Plantin-Moretusprijzen 2009 vindt u hier.

Prijs der Nederlandse Letteren voor Cees Nooteboom

De Nederlandse schrijver Cees Nooteboom (1933; foto) krijgt de Prijs der Nederlandse Letteren 2009. Dat is gisteren bekendgemaakt door de Nederlandse Taalunie, die de prijs organiseert. Nooteboom krijgt de prijs dit najaar uit de handen van Koning Albert II van België. Er is een geldbedrag aan verbonden van 40.000 euro.

Volgens de jury, die voorgezeten wordt door professor emeritus Anne Marie Musschoot, is de grote kracht van Nootebooms reisverhalen, maar ook van zijn romans, dat ze de geschiedenis recht doen, maar nergens louter realistisch zijn. Ze spreekt verder van een "diepzinnig en filosofisch" oeuvre.

Door de jaren heen publiceerden wij in onze tijdschriften een veertigtal bijdragen over Nooteboom. In 1999 besprak Rudi van der Paardt een dichtbundel en een roman van Nooteboom voor Ons Erfdeel. De recensie van de dichtbundel, Zo kon het zijn, kunt u hier integraal lezen bij de DBNL. De bespreking van de roman Allerzielen vindt u via deze link. In het novembernummer van Ons Erfdeel zult u een recensie kunnen lezen van zijn jongste boek, de verhalenbundel 's Nachts komen de vossen.

De vorige Prijs der Nederlandse Letteren ging naar Jeroen Brouwers, zoals wij u destijds meldden. Brouwers weigerde de Prijs echter omdat het eraan verbonden geldbedrag volgens hem te laag was. Als een gevolg van die weigering werd in april 2008 besloten het prijzengeld te verhogen.

Tweede Debuutprijs Het Liegend Konijn voor Ruth Lasters

Vanmiddag is bekendgemaakt dat de Vlaamse dichteres Ruth Lasters (foto) laureaat is van de tweede Debuutprijs Het Liegend Konijn. Ze krijgt daardoor een geldprijs van 2.500 €. Daarnaast wordt één van haar gedichten vertaald in de 23 officiële EU-talen. Haar bekroonde bundel Vouwplannen wordt integraal vertaald in het Frans, Duits en Engels.

Ruth Lasters was eerder al laureate van de Vlaamse Debuutprijs 2007. Ze kreeg die prijs voor haar roman Poolijs, zoals wij u destijds meldden. Dat boek werd besproken in Ons Erfdeel 2007/1.

De Debuutprijs Het Liegend Konijn is een gezamenlijk initiatief van het poëzietijdschrift Het Liegend Konijn en het Vlaams-Nederlands Huis deBuren. Met deze prijs wil deBuren bijdragen tot de verspreiding en de promotie van de Nederlandstalige poëzie in Europa.

Volgens de jury, die dit jaar bestond uit Jozef Deleu (voorzitter, hoofdredacteur Het Liegend Konijn) (B), Thomas Möhlmann (NL), Hagar Peeters (NL), Miriam Van hee (B) en Marjoleine de Vos (NL), is Vouwplannen "een volkomen origineel debuut, waarin humor en ernst tot een mix worden gebrouwen die borrelt van enthousiasme om de werkelijkheid."

De officiële uitreiking van de prijs vindt plaats op 9 oktober a.s. in Den Haag.

De allereerste Debuutprijs Het Liegend Konijn werd in 2007 uitgereikt aan Ester Naomi Perquin, zoals wij u toen meldden.

Ons Erfdeel in Le Monde

Ons Erfdeel wordt vermeld in de Franse krant Le Monde van 26 mei 2009. Onder de titel "Réalisme néerlandais et immigration" schrijft correspondent Jean-Pierre Stroobants er over het Nederlandse inburgeringsbeleid. Daarbij citeert hij uit het artikel over de Nederlandse inburgeringstest van Steven De Foer, dat te lezen is in het jongste nummer van Ons Erfdeel.

De bijdrage van Steven De Foer werd ook opgemerkt in de Volkskrant, zoals wij u eerder al meldden.

Tom Lanoye's Atropa in Duitsland

Atropa. De wraak van de vrede, een toneelstuk van Tom Lanoye, wordt volgend seizoen geënsceneerd door drie verschillende Duitse theaters. Dat meldde NRC Handelsblad afgelopen vrijdag. Het stuk is een bewerking van de Griekse tragedies van Euripides over de Trojaanse oorlog en is geschreven voor het Antwerpse Toneelhuis. Deze enscenering van Guy Cassiers toert op dit moment door Nederland en Vlaanderen en was ook al te zien in Avignon, Parijs, Barcelona en op andere plekken in Europa.

Lanoye is al langer bekend in de Duitse theaterwereld. In 1999 werd in Duitsland Schlachten! opgevoerd, een Duitse bewerking van het project Ten Oorlog! uit 1996. En Lanoyes stuk Mamma Medea uit 2001 kent inmiddels al veertien Duitse versies.

In Ons Erfdeel 2007/2 kon u een bijdrage lezen over het politieke theater van Tom Lanoye. Over Atropa kunt u meer lezen bij Het Toneelhuis.

[Foto Koen Broos]